Poduszka lędźwiowa. Co to jest i jak ją stosować?
Dolna część pleców, obszar między żebrami a miednicą, to lędźwie, na które składa się odcinek lędźwiowy kręgosłupa (kręgi L1-L5) oraz otaczające go mięśnie (mięsień najszerszy grzbietu, biodrowo-lędźwiowy i mięśnie przykręgosłupowe). To właśnie kręgi lędźwiowe, większe i grubsze od kręgów odcinka piersiowego i szyjnego, umożliwiają nam swobodne poruszanie się: chodzenie, bieganie, manewrowanie ciałem we wszystkich kierunkach, ale także siedzenie i podnoszenie przedmiotów.
Charakterystyczne wygięcie tej części kręgosłupa nazywamy lordozą lędźwiową. Ból lędźwi może pojawić się w przebiegu wielu chorób (np. nerek), dlatego zanim uznamy, że to skutek przeciążenia związanego np. z siedzącym trybem życia, trzeba przeprowadzić precyzyjną diagnostykę. Załóżmy jednak, że faktycznie nasze „łupanie w krzyżu” to efekt przeciążenia. Jakie działania podjąć, żeby złagodzić ból i zapobiegać jego nawrotom?
Poduszka lędźwiowa nie tylko do fotela biurowego
Aby ulżyć kręgom lędźwiowym, utrzymującym większość masy naszego ciała, stworzono specjalne poduszki lędźwiowe, które możemy stosować zawsze, kiedy siedzimy. Poduszki takie są odpowiednio wyprofilowane, doskonale wpasowują się w lordozę lędźwiową i umożliwiają nam wielogodzinne siedzenia za biurkiem, za kierownicą czy na fotelu gamingowym.
Niektóre krzesła biurowe i gamingowe mają fabrycznie montowane poduszki lędźwiowe, ale nie zawsze odpowiadają one potrzebom użytkowników. Bywają za miękkie albo za grube. A nie chodzi przecież o to, żeby podeprzeć lędźwie w jakikolwiek sposób, ale aby zrobić to z uwzględnieniem naszej anatomii oraz indywidualnych uwarunkowań konkretnej osoby. Dlatego lepszym rozwiązaniem jest zakup fotela bez poduszki lędźwiowej i osobno – poduszki, która spełni następujące warunki:
- perfekcyjnie dopasuje się do kształtu naszej lordozy lędźwiowej,
- starannie wypełni przestrzeń między wygięciem kręgosłupa, a oparciem fotela biurowego,
- ma pasek mocujący, uniemożliwiający jej przesuwanie się.
Takie same warunki musi spełnić poduszka, której zamierzamy używać w samochodzie. Warto jednak wiedzieć, że z uwagi na specyfikę ułożenia naszego kręgosłupa w fotelu kierowcy oraz na fakt, że kierowca wykonuje symultanicznie nieporównanie więcej ruchów w różnych płaszczyznach niż pracownik biurowy, poduszki do samochodu mogą mieć bardziej skomplikowaną konstrukcję. Dobrym przykładem jest model zaprojektowany przez firmę Kulik System. To dwuelementowy zestaw, na który składają się poduszka umieszczana na siedzisku i poduszka montowana na oparciu fotela.
Z czego powinna być wykonana poduszka lędźwiowa?
Przekonanie, że kiedy dokucza nam kręgosłup lędźwiowy, wystarczy siedząc za biurkiem „podłożyć sobie COŚ pod plecy” jest błędne! Nie chodzi o to, żeby przestrzeń między oparciem fotela a wygięciem kręgosłupa wypełnić zwiniętą w kulkę bluzą. Takie działanie bardziej zaszkodzi niż pomoże. Ważne jest takie podparcie lędźwi, żeby dolna część kręgosłupa znajdowała się w fizjologicznym położeniu – i to przez cały czas, kiedy siedzimy i pracujemy. Taką możliwość zapewnia pianka termoelastyczna, która ma tzw. pamięć kształtu. Pod wpływem nacisku i temperatury dopasowuje się ona kształtu ciała użytkownika, dzięki czemu perfekcyjnie podpiera i odciąża lędźwie. Co ważne, pianka wraca do wyjściowej formy, gdy nacisk ustąpi. Nie ma więc możliwości, żeby poduszka lędźwiowa zrobiona z memory foam odkształci się na stałe i zrobi bezużyteczna.
Poduszka lędźwiowa może być używana zawsze, kiedy krzesło, fotel czy kanapa, na której siedzimy nie pozwala nam na podparcie lędźwi adekwatne do ich aktualnego zapotrzebowania. Powinniśmy dążyć do stanu, w którym pozycja siedząca nie wiąże się dla nas z żadnymi doznaniami bólowymi, napięciami kręgosłupa i mięśni czy wrażeniem, że zaraz „urwie nam plecy”.
Poduszki wspierające lędźwie mogą mieć różne kształty i grubości. Decydując się na konkretny model pamiętajmy, że prawidłowo dobrana poduszka lędźwiowa wpływa na ułożenie całego kręgosłupa. Jeśli będzie zbyt gruba, niekorzystnie wpłynie na pracę kręgosłupa piersiowego i szyjnego.
Profilaktyka przeciążeń kręgosłupa lędźwiowego to nie tylko poduszka – to także:
- dbanie o optymalną masę ciała – każdy nadmiarowy kilogram to dodatkowe obciążenie kręgosłupa,
- utrzymywanie właściwej postawy ciała w każdej sytuacji i pozycji – zwłaszcza, kiedy jesteśmy zmuszeni podnosić ciężkie przedmioty (prawidłowa technika podnoszenia zakłada obciążanie nóg, a nie kręgosłupa!),
- codzienna aktywność fizyczna – ale uwaga: nie należy nadmiernie się forsować,
- stosowna dawka wypoczynku na materacu do spania o odpowiedniej twardości i poduszce ortopedycznej,
- unikanie przebywania w nienaturalnych, wymuszonych pozycjach.
Nowoczesne poduszki lędźwiowe wykonane z pianki termoelastycznej przystosują się do współpracy z każdym użytkownikiem i każdym oparciem krzesła, fotela, czy kanapy. Warto w nie inwestować w celach profilaktycznych, bo kiedy już pojawią się problemy z przeciążeniem kręgosłupa lędźwiowego, powrót do pełnej sprawności i pracy bez bólu może nam zająć więcej czasu niż byśmy sobie życzyli.
Autor: